Europa

Europa to jeden z czterech największych księżyców Jowisza. Charakterystyczną jego cechą jest jej gładka powierzchnia, w efekcie czego nie występują na tym księżycu zbyt głębokie doliny czy też bardzo wysokie wzniesienia w postaci pasm górskich. Szacuje się, że maksymalne zagłębienia czy też wzniesienia nie mają więcej niż kilkaset metrów. Taki stan sugeruje stosunkowo młody wiek tego księżyca i jego aktywne formowanie.

Odkrycie

Odkrycie Europy przypisywane jest zwyczajowo Galileuszowi, który skierowawszy na Jowisza skonstruowaną przez siebie lunetę, dostrzegł w pobliżu cztery stale zmieniające położenie „gwiazdy”. Były to największe księżyce Jowisza, później ochrzczone „Galileuszowymi”. W 1614 roku w swym dziele Mundus Jovialis niemiecki astronom Simon Marius przypisał sobie pierwszeństwo odkrycia, twierdząc, że dostrzegł te cztery obiekty na kilka dni przed Galileuszem. Galileusz określał to dzieło jako plagiat. Zaproponowana przez Mariusa nazwa księżyca przyjęła się dopiero w XX wieku. Pochodzi od Europy, kochanki boga Zeusa z mitologii greckiej (odpowiednika rzymskiego Jowisza).

Odkrycie wody

Europę obserwuje od jakiegoś czasu kosmiczny teleskop Hubble’a. Gdy w jego obiektywie księżyc przechodził na tle jasnego Jowisza (co zdarza się raz na trzy i pół dnia), w świetle ultrafioletowym naukowcy kilkakrotnie dostrzegli pojawiającą się i znikającą chmurę. Prawdopodobnie (choć badacze zastrzegają, że nie mają stuprocentowej pewności) są to gejzery ciekłej wody, która tryska spod lodowej skorupy aż 200 km w górę.

Naukowcy wysunęli teorię na temat pochodzenia pióropuszy wodnych, które prawdopodobnie wybuchają z księżyca Jowisza, Europy. Najnowsze badania dodają nowe potencjalne źródło do tej mieszanki. Zgodnie z nowymi badaniami smugi pary wodnej, które mogą wydostawać się w kosmos z księżyca Jowisza, Europy, mogą pochodzić z samej lodowej skorupy. Model przedstawia proces solanki lub wody wzbogaconej solą, poruszający się w skorupie księżyca i ostatecznie tworzący kieszenie wodne – nawet bardziej skoncentrowane z solą – które mogą wybuchnąć. Naukowcy z Europy rozważali potencjalne pióropusze na Europie jako obiecujący sposób zbadania zdolności zamieszkiwania lodowatego księżyca Jowisza, zwłaszcza, że oferują one możliwość bezpośredniego pobierania próbek przez przelatujące przez nie statki kosmiczne. Wgląd w aktywność i skład lodowej skorupy pokrywającej globalny, wewnętrzny ocean Europy może pomóc określić, czy ocean zawiera składniki potrzebne do podtrzymania życia. Ta nowa praca, która oferuje dodatkowy scenariusz dla niektórych pióropuszy, sugeruje, że mogą one pochodzić z kieszeni wody osadzonych w lodowej skorupie, a nie wody wypychanej w górę z oceanu poniżej. Źródło pióropuszy jest ważne: woda pochodząca z lodowej skorupy jest uważana za mniej przyjazną dla życia niż globalny wewnętrzny ocean, ponieważ prawdopodobnie brakuje jej energii, która jest niezbędnym składnikiem życia. W oceanie Europy energia ta mogłaby pochodzić z kominów hydrotermalnych na dnie morza. „Zrozumienie, skąd pochodzą te strugi wody, jest bardzo ważne, aby dowiedzieć się, czy przyszli odkrywcy Europy będą mieli szansę rzeczywiście wykryć życie z kosmosu bez sondowania oceanu Europy” – powiedział główny autor Gregor Steinbrügge, badacz z tytułem doktora w Stanford’s School of Earth, Energy & Nauki o środowisku. Korzystając z obrazów zebranych przez sondę kosmiczną Galileo NASA, naukowcy opracowali model, aby zaproponować, w jaki sposób połączenie zamrażania i zwiększania ciśnienia może prowadzić do erupcji kriowulkanicznej lub uderzenia lodowatej wody. Wyniki opublikowane 10 listopada w Geophysical Research Letters mogą rzucić światło na erupcje innych lodowych ciał w Układzie Słonecznym.

Ta ilustracja lodowego księżyca Jowisza, Europa, przedstawia erupcję kriowulkaniczną, podczas której solanka z wnętrza lodowej skorupy może eksplodować w kosmos. Nowy model proponujący ten proces może również rzucić światło na pióropusze na innych lodowych ciałach.

Jądro Europy

Budowa Europy to przede wszystkim skały, natomiast w jądrze księżyca występują duże pokłady żelaza oraz niklu. W wyniku oddziaływania sił grawitacyjnych innych księżyców Jowisza jak i samej planety występuje tutaj zjawisko ogrzewania pływowego, przez co jądro Europy jest gorące i płynne. Dokładnie taki sam proces można zaobserwować na naszej planecie, gdzie w jego wyniku powstają fale na zbiornikach wodnych.

Jądro tego księżyca otoczone jest przez powłokę, w skład której wchodzą głównie krzemiany. W tej kwestii wykazuje ono podobieństwo z Ziemią.

Atmosfera

Europa ma tylko cienką atmosferę tlenu, ale w 2013 roku NASA ogłosiła, że naukowcy korzystający z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a znaleźli dowody na to, że Europa może aktywnie odprowadzać wodę w kosmos. Oznaczałoby to, że księżyc jest obecnie aktywny geologicznie. Jeśli potwierdzą się dalsze obserwacje, smugi wody mogłyby być badane przez przyszłe sondy kosmiczne, podobnie do tego, w jaki sposób Cassini badał pióropusz księżyca Saturna Enceladusa.